کلاس اوّلم

درميان قاره هاي جهان قاره اروپا را مي توان به عنوان جايگاهي قلمداد کرد که مجموعه اي از پيشرفته ترين و متنوع ترين نظام هاي آموزشي را در خود جاي داده است. دلايل پيشرفت اين نظام ها را مي توان در عواملي ذيل جستجو کرد:
1- استقرار و اجتماع اکثر کشورهاي توسعه يافته در اين قاره،
2- قدمت فرهنگي و سوابق ممتد و طولاني علمي و آموزشي در هر يک از کشورها، 
3- وقوف براهميت و نقش آموزش و پرورش در توسعه جامعه و سرمايه گذاري هاي لازم در اين زمينه، 
4- شناسايي و بهره برداري مفيد کشورها از منابع، ظرفيت ها و پتانسيل هاي موجود خود، 
5- برنامه ريزي و آينده نگري هاي لازم، 
6- ساختار مناسب مديريتي حاکم بر نظام آموزشي، 
7- بهره گيري از مشارکت هاي موثر مردمي، 
8- برخورداري و به کارگيري فنآوري پيشرفته در چارچوب برنامه آموزشي.
 لازم به توضيح است ميزان کارآيي نظام هاي آموزشي و برخوداري از عوامل فوق در کشورهاي اين قاره يکسان نبوده و مي توان کشورهاي مختلف را از اين نظر به سطوحي مختلفي تقسيم بندي کرد. اما شاخص ترين نمونه ها را مي توان در کشورهاي آلمان، انگليس، اسکانديناوي و... مشاهده کرد. همان گونه که در ابتدا نيز در اين نوشتار نگاهي توصيفي به ساختار نظام آموزشي مدنظر بوده و طرح مطالب فوق تنها به منظورجلب توجه پژوهش گران و علاقه مندان به اين حوزه براي بررسي و مطالعه در زمينه شيوه هاي مختلف مديريت و اداره آموزش و پرورش، نوآوري هاي آموزشي، پيوند آموزش با بازار کار و اشتغال، حضور موثر مردم و مشارکت هاي مردمي در آموزش و غيره است که در گام هاي بعدي مي تواند حوزه مطالعاتي مناسبي را پيش روي علاقه مندان امر آموزش قرار دهد.
مقطع آموزش پايه:  آموزش پايه در تعداد کمي از کشورهاي اين قاره (7 درصد) براي مثال کشورهاي آلباني، مقدونيه، لهستان و..... تنها مقطع ابتدايي را در برمي گيرد. در اکثر کشورها نيز (88 درصد) اين مقطع شامل مقطع ابتدايي و مقدماتي متوسطه مي شود. اين وضعيت در کشورهايي مانند آلمان، بلژيک، انگليس، هلند و... مشاهده مي شود. لازم به توضيح است تعداد معدودي از کشورها (5درصد) اطلاعات ويژه اين مقطع را گزارش نکرده اند.
درميان کشورهاي اروپايي طولاني ترين مقطع آموزش پايه مربوط به کشور هلند با 13 سال و بعد از آن کشورهايي مانند آلمان، جبل الطارق، بلژيک و... به ميزان 12 سال به طول مي انجامد. کوتاه ترين مقطع آموزش پايه نيز 8 سال بوده که در کشورهايي مانند اسلواني، بلغارستان، روماني، سن مارينو و... مشاهده مي شود.
 سن ورود به آموزش پيش دبستاني: درميان کشورهاي اروپايي کمترين سن ورود به آموزش پيش دبستاني سن 2 سالگي بوده که در کشورهاي، اسپانيا، ايسلند، فرانسه و... مشاهده شده و بيش ترين سن ورود به اين مقطع 5 سالگي است که تنها در کشور سوئيس به اجرا در مي آيد. در اکثر کشورهاي اين قاره سن ورود به مقطع پيش دبستاني سن 3 سال است. 
مقطع آموزش ابتدايي: پايين ترين سن ورود به مقطع آموزش ابتدايي سن 4 سالگي است که در کشور جبل الطارق ديده شده و در عين حال پايين ترين سن ورود به اين مقطع در جهان است و مسن ترين دانش آموزان شاغل به تحصيل در مقطع ابتدايي نيز در کشورهاي لهستان و مقدونيه به دليل طولاني بودن آن مقطع با 14سال سن مشاهده مي شود.
 طولاني ترين مقطع ابتدايي با 8 سال طول مدت مقطع نيز در کشورهاي آلباني، جبل الطارق و مقدونيه، به اجرا در مي آيد. کوتاه ترين طول مقطع نيز 3 سال بوده که متعلق به کشورروسيه فدرال است و در عين حال اين مدت زمان رکورد کوتاه ترين مقطع ابتدايي در جهان نيز به حساب مي آيد.
مقطع آموزش متوسطه: به طور کلي مقطع هاي آموزش رسمي با توجه به اهميت آن ها در نظام آموزشي کشورهاي جهان به دو بخش اصلي ابتدايي و متوسطه تقسيم مي شوند. در برخي از کشورهاي قاره اروپا (7درصد) براي مثال کشورهاي آلباني، مقدونيه و لهستان (دوره ابتدايي 8 سال و مقطع متوسطه 4 سال) نظام آموزشي تنها به دو گروه مورد اشاره تقسيم شده و از تفکيک بيشتري برخودار نيست، اما در اکثر کشورهاي اين قاره (86 درصد) مقطع متوسطه به دو مقطع کوتاه تر تقسيم گرديده که با عناوين مقطع مقدماتي متوسطه و مقطع تکميلي متوسطه شناخته مي شوند. کوتاه ترين طول مدت متوسطه در مجموع کشورهاي قاره اروپا در کشورآلباني، مقدونيه و لهستان با طول مدت 4 سال مشاهده گرديده و طولاني ترين مقطع متوسطه 9 سال است که در کشور آلمان به اجرا در مي آيد و در عين حال طولاني ترين دوره متوسطه در جهان به حساب مي آيد. طولاني ترين مقطع مقدماتي متوسطه در کشور آلمان با 6 سال و سپس 5 سال در کشورهاي لتوني، ليتواني، روسيه فدرال و....مشاهده مي شود و کوتاه ترين آن نيز با 2سال طول مدت درکشورهاي اسپانيا، استوني، بلژيک، مالت و... به اجرا در مي آيد. طولاني ترين مقطع تکميلي متوسطه 5 سال است که در کشورهايي مانند سن مارينو و مالت، و کوتاه ترين مقطع با 2 سال طول مدت مقطع در کشورهايي مانند اوکراين، ايرلند، روسيه سفيد و... مشاهده مي شود.

منبع:http://s-6-3-3.blogfa.com